Köpeklerde İlk Yardım

Köpeklerde İlk Yardım

KÖPEKLERDE İLK YARDIM

Klasik, basit ama çok önemli bir girişle yazımıza başlayalım: İlk yardım hayat kurtarır. Bazen köpeğimizi kaybetme gerçeği ile burun buruna kalabiliriz. Acil müdahale gereken durumlarda yapacağımız ufak tefek doğru hareketler ile ona hayatını tekrar kazandırma şansımız var. Yeter ki bilinçli hareket edelim. İlk yardımın anlamı tedavi etmek değil, ilk müdahaleyi gerçekleştirmektir.

Bu ancak çok soğukkanlı ve sakin olmakla mümkün olabilir. Bu gibi durumlarda paniğe yer ve zaman yoktur. Kendi canımızı ve sağlığımızı garanti altına almayı atlamamalıyız. Köpeğimiz o an bize zarar verebilir, bunu elbette bilerek ve isteyerek yapmayacaktır. Fakat biz kendimizi koruma adına tedbiri elden bırakmamalıyız. Ve ilk yardım sonrası zaman kaybetmeden veteriner hekime götürmeliyiz.

  • İlk Yardım Çantası
  • Bir köpek sahibiyseniz evinizin olmazsa olmazlarından biri de ‘ İlk Yardım Çantası’ dır.
  • İlk yardım çantasında bulundurmanız gereken malzemeler aşağıdaki gibidir:
  • 1. Şırınga
  • 2. Makas, cımbız veya pens
  • 3. Tampon, sargı bezi, turnike (veya turnike yapmak için bağlayabileceğiniz bir bez) pamuk, flaster
  • 4. Termometre
  • 5. Antiseptik bir solüsyon ( Biokadin, Zefiran gibi )
  • 6. Antibiyotikli bir merhem ( Terramycin merhem, Furacin pomad gibi )
  • 7. Antihistaminik pomad veya tablet
  • 8. Amonyak
  • 9. Eldiven
  • 10. Ağızlık
  • Köpeklerde İlk Yardım Durumları
  • • Böcek Sokmaları ve İlk Yardım

1. Köpeklerde Arı Sokması

Arı sokmasının önem derecesi köpeğinizin vücudunun neresini soktuğuna, kaç adet arı soktuğuna ve köpeğinizin alerjisi olup olmadığına göre değişir. Boyun ve burun tehlikeli yerlerdir. Köpeğinizin solunumunun azalma riski vardır. Çok sayıdaki arıya karşı köpeğiniz zehirlenebilir. Köpeğinizin arı sokmasına karşı alerjisi de olabilir. Bu gibi durumlarda ilk yardım sonrası acil olarak veterinere götürmeniz gerekmektedir. Belirtisi: Ani yüksek sesli bir havlama (feryat) ve mantıklı olmayan, nereye gideceğini bilmeyen sağa-sola koşuşturmadır. Çok kısa bir süre sonra ısırılan yer şişer. Akabinde kaşıntı ve kızarıklık görülür. Müdahale: Bir pamuk yardımıyla amonyağı şişkin olan yere basalım. Hemen bir veteriner hekime köpeğimizi ulaştıralım. Eğer veterinere ulaşamıyorsak telefon ile yardım almamızda ve dediklerini yapmamızda fayda vardır.

2. Köpeklerde Yılan Isırması:

Yılan ısırmasının önem derecesi köpeğinizin vücudunun neresini ısırdığına ve alınan zehir miktarına göre değişir. Belirtisi: Ani yüksek sesli bir havlama (feryat) ve mantıklı olmayan, nereye gideceğini bilmeyen sağa-sola koşuşturma, kaşıntı. Müdahale: Isırılan kısmın üst kısmına bir bağlama aracı ile ne gevşek ne sıkı olacak şekilde bağlayalım. Arada bağı gevşetip tekrar sıkalım. Köpeğimizi acil bir veterinere ulaştıralım.

3. Köpeklerde Akrep Sokması:

Zehirli ve zehirsiz akrep sokmaları farklı belirtiler gösterir. Zehirsiz Akrep Sokma Belirtisi: Ani yüksek sesli bir havlama (feryat) ve mantıklı olmayan, nereye gideceğini bilmeyen sağa-sola koşuşturma, kaşıntı ve şişkinlik, ağrı. Zehirli Akrep Sokma Belirtisi: Ani yüksek sesli bir havlama (feryat) ve mantıklı olmayan, nereye gideceğini bilmeyen sağa-sola koşuşturma, solunumda güçlük çekme ve felce kadar uzanan bir süreç. Müdahale: Isırılan kısım her neresi ise üst kısmına bir bağlama aracı ile ne gevşek ne sıkı olacak şekilde bağlayalım. Arada bağı gevşetip tekrar sıkalım. Köpeğimizi acil bir veterinere ulaştıralım.

• Köpeklerde Yaralanma ve Köpeklerde İlk Yardım

1. Trafik Kazası, Düşme Sonucu Yaralanma: Trafik kazası ve düşerek yaralanma maalesef sık karşılaşılan yaralanma türleridir. Öncelikle ilk yardım şartı olan sakinlik ve kendi sağlığını garanti altına alma aşamaları unutulmamalıdır. Köpeğiniz ilk yardım yapıldıktan sonra hemen veterinere ulaştırılmalıdır.

1.1. Köpeğiniz bilinçli veya bilinçsiz olabilir. Her ihtimale karşı köpeğinizin ağzını sargı bezi yardımıyla bağlamalısınız. Fakat buradaki önemli nokta köpeğinizin solunumunda herhangi bir aksama olup olmamasıdır. Dilinin geriye kaçıp kaçmadığını kontrol etmeyi atlamayın.

1.2. Köpeğinizin solunum ve kalp atımı kontrol edilmelidir. Eğer sıkıntı var ise müdahale edilmelidir. (Tasması var ise gevşetilmeli, dili kontrol edilmeli, ağzı burnu kanlı ise temizlenmeli gibi)

1.3. Kanaması var mı diye kontrol edilmelidir. Var ise tampon ile bölge bastırılmalı veya kanayan bölgenin üst kısmı bağlanmalıdır. (Bağlanan bölge ne gevşek ne sıkı olmalı ve sık aralıklarla gevşetilerek tekrar sıkılmalıdır.)

1.4. Vücudunda kırığı-çıkığı olma ihtimaline karşı çok yavaş hareket ederek taşıyabileceğiniz bir battaniye üzerine kaldırmadan kaydırarak alıp derhal veterinere ulaştırın.

1.5. Köpeğiniz iç kanama geçiriyor olabilir, şokta olabilir. Hiç vakit kaybetmeden köpeğinizi veterinere ulaştırın.

2. Kavga ile Yaralanma: Genelde küçük ırklar ile büyük ırkların kavgası sonucu ciddi yaralanmalar söz konusu olabilir. Köpeğiniz şokta olacağı için agresiflik gösterebilir. Öncelikle kendimizi korumalıyız. Köpeğinizde kırık-çıkık olma ihtimaline karşı köpeğinizi ani hareketlerle sarsmayın. Köpeğinizi acil veterinere ulaştırın.

3. Kesik ve Batma Yaralanmaları: Çok derin olmayan kesikler, batmalar -köpeğinizle gezintiye çıktınız, patisine cam, diken battı- sizin müdahalenizle iyileşebilir. Öncelikle cımbız yardımıyla batan cismi çıkarın, en önemli nokta çıkardığınız cismin hiçbir parçasının içeride kalmıyor olmasıdır. Cismi çıkarttıktan sonra antiseptik ile bölgeyi temizleyin ve sargı bezi ile sarın. Kesiklerde tampon uygulayın. Derin olan kesik veya batmalarda; kesik olan kısmın üst kısmına bağlayıp acil veterinere götürün. Batmada ise batan cismi çıkarmaya çalışmayın. Sadece uzun bir cisim battı ise cismi kesebiliriz. Batan cismi sabitleyip, köpeğinizi acil olarak veterinere götürün. Batan cisimler iç organlara da zarar verebilir. Cismi sabitlemek cismin organı deşmesini engellemek içindir.

• Şok, Bayılmalar ve İlk Yardım

Köpeğiniz bayıldı. İlk olarak sakin olmalısınız. Etrafı o an için kalabalık ise kalabalığı dağıtın. Köpeğinizi tasmasını gevşetin, ağzında bir cisim var mı veya dili geriye kaçmış mı diye boğulmasına karşı kontrol edin. Başını kusma ihtimaline karşı yan çevirin. Ayaklarını kalbinden yukarı yükseltin. Ayıldıktan sonra veterinere götürün. Köpeğiniz şoka girdi. En önemli belirtileri titreme, bilinç kaybı, hareketsizlik, kalp atımındaki artış, vücut ısısının düşmesi, kusma. Böyle bir durumda köpeğinizi kalabalık olmayan bir yere alın. Başını yan yatırıp ayakları kalpten yükseğe gelecek şekilde yatırın. Ağzını yabancı cisimlere karşı kontrol edin. Belli bir süre sonra kendine gelmiyorsa acil veterinere götürün.

• Boğulmalar ve İlk Yardım

Köpeğiniz yüzme aktivitesinde iken veya nefes borusuna bir cisim kaçtığı için boğulma tehlikesi geçirebilir. Boğulma tehlikesi yüzmekten dolayı ise; öncelikle tasması var ise gevşetin, var ise ağzının içindeki yabancı cisimleri çıkartın ve dilini kontrol edin. Köpeğinizi baş aşağı getirin ve hafif hafif sallayın. Bu suyun dışarı çıkmasını sağlayacaktır. Nefes almıyorsa ve eğer biliyorsanız suni solunum veya kalp masajı yapmaya başlayın. Bunun için köpeğinizi yere yatırın. Başını geriye yatırın, boynunun uzamasını sağlayın, ağzını bir bez ile kapatın. Burnundan üflemeye başlayın. Her üflediğinizde göğsü şişip inmelidir. Bir kere üfleyip başını yana çevirin. Bu akciğerlerindeki suyu dışarı atmasını sağlayacaktır. Akabinde kalp masajı yapmanız gerekebilir. Kalp masajını uygulayın. Köpeğinizi acil olarak veterinere ulaştırın.

Nefes borusuna kaçan bir cisimden dolayı boğulma tehlikesi yaşıyorsa; hemen köpeğinizin ağzının içini kontrol edin. Cisim görünüyorsa ve alabileceğiniz durumdaysa hemen alın. Eğer alamayacağınız bir yerdeyse elle müdahale etmeyin. Bu cismin daha geriye gitmesini sağlayacaktır. Köpeğinizi baş aşağı getirin ve hafif hafif sallayın. Bu cismin dışarı çıkmasını sağlayacaktır. Eğer cisim çıkmıyorsa acil veterinere ulaşmaya çalışın.

• Isı Çarpması ve İlk Yardım

Isı çarpması ya güneşe uzun süre maruz kalmaktan veyahut aşırı sıcakta kapalı ortamda kalmaktan ileri gelir. Böyle bir durum söz konusu ise; köpeğinizi gölge olan bir yere alın. Tasması var ise çıkarın. Ağızda köpürme salya birikintileri oluşmuş olabilir, hemen temizleyin. Solunumunu kontrol edin. Biraz su içmesini sağlayabilirsiniz. Yapabiliyorsanız soğuk suyla yıkanmasını sağlayın. Eğer köpeğiniz bunlara rağmen kendine gelmiyorsa acil olarak köpeğinizi veterinere ulaştırın.

• Donma ve İlk Yardım

Normal şartlarda bir köpeğin donma ihtimali düşüktür. Fakat eğer köpeğinizi bağlı bir şekilde, hareket alanı kısıtlı bir alanda, soğukta, dışarıda bıraktıysanız vücut ısısı düşecektir. Köpeğiniz uyur vaziyetteyse, ağız kısmı morarmışsa, eklemlerde sertleşme görünüyorsa donma tehlikesiyle karşı karşıya demektir. Böyle bir durumda amaç vücut ısısını yavaş yavaş yükseltmektir. Ani yükselmeler sakıncalıdır. Dolayısıyla köpeğinizi çok sıcak bir ortama değil, ılık bir ortama almalısınız. Masaj uygularsanız dolaşımın artmasını hızlandırmış olursunuz. Ardından köpeğinizi veterinere ulaştırmalısınız.

 

• Zehirlenme ve İlk Yardım

Zehirlenme köpeklerde sık karşılaşılan bir durumdur. Öncelikle olmaması adına bir takım önlemler almak gerekir. İlaçları ortadan kaldırmak, çöp kutusunun ağzını kapalı tutmak gibi.

Zehirlenmelerde yapılacak tedaviler farklılık gösterir. Örneğin gıda zehirlenmesinde uygulanacak tedavi farklı, kimyasal zehirlenmesinde farklıdır. Fakat sizin yapacağınız ilk yardım, olayın şiddetini azaltacaktır. Ne ile zehirlendiğini bilmek işimizi kolaylaştırır. Köpeğiniz zehirli maddenin içeriğine göre tedavi edilecektir.

1.Gıda zehirlenmesi, ilaç zehirlenmesi, temizlik malzeme zehirlenmesi: Hemen köpeğinizi kusturun. Tuzlu su içirmeyi deneyebilirsiniz.

2. Kostik (Sodyum Hidroksit) zehirlenmesi: Yakıcı etkisi olan malzemeler. Örneğin: Çamaşır suyu, deterjan, sabun, yağ sökücü, tiner gibi. Köpeğinizi asla kusturmayın. Hemen veterinerinize ulaştırın.

3.Köpeğinizi dışarı çıkardınız, eve geldiniz ve titreme, kasılma, solunumda güçlük çekme hatta komaya girme gibi durumlar gördünüz. Muhtemelen köpeğiniz kimyasal bir atık sonucu zehirlenmiştir. Hemen köpeğinizi kusturun ve acil veterinere ulaştırın.

• Elektrik Çarpması ve İlk Yardım

Köpeğiniz çok hareketli ve/veya yavru. Prizlerinizi kapatın, kabloları, elektrik kaçağı yaratabilecek her şeyi ortadan kaldırın. Önlem almak bu üzücü olayın yaşanma ihtimalini yarı yarıya indirecektir. Köpeğiniz elektriğe maruz kaldı. Hemen elinize tahta parçası alın, bu bir tahta bir eşya, bir sopa vs. olabilir. Veyahut bir bezi çok sayıda katlayarak -en az 5-6 kez- köpeğinizi elektrikten uzaklaştırın. Bunu yapmanızdaki amaç önce kendi sağlığınızı garantiye almaktır. Köpeğinizin solunumunu, nabzını kontrol edin. Kalbi durmuş olabilir. Eğer biliyorsanız kalp masajı ve suni teneffüs yapın. Köpeğinizi hemen veterinere ulaştırın. Köpeğinizde yalnızca yanıklar oluşmuş olabilir. Bunun için yanık bölgeye soğuk bez uygulayın. (buz, soğuk su vs.) Ve veterineri arayın.

• Yanık ve İlk Yardım

Yanıklar derece derecedir ve kostik malzemeden veya yüksek ısıdan (ateş, güneş, kaynar su vs.) oluşabilir. Eğer yanık kostik malzemeden ise; yanık bölgeyi 10 dakika kadar tazyikli su ile yıkayın ve köpeğinizi veterinere ulaştırın. Yanma köpeğinizi günler sonra bile şoka sokabilir. Köpeğinizi gözlem altında tutun. Eğer yanık yüksek ısıdan meydana gelmişse buz tedavisi uygulayın. Yanık olan yere ilaç sürmeyin. Ve köpeğinizi hemen veterinere ulaştırın.